- Home
- De vertrouwenspersoon
De vertrouwenspersoon integriteit (VPI)
De organisaties die onder de regeling vallen beschikken over één of meerdere vertrouwenspersonen integriteit (VPI). De VPI kan een belangrijke rol vervullen in het proces van integriteitsbewustwording en het adviseren over en eventueel doorgeleiden van een vermoeden van een misstand aan de (hoogste ambtelijk) leidinggevende van de organisatie
De algemene taak van de VPI, zoals omschreven in de regeling, is het adviseren van (potentiële) melders van vermoedens van misstanden wanneer zij contact zoeken met de VPI. Daarnaast kan de VPI het bevoegd gezag en de hoogste ambtelijk leidinggevende informeren en adviseren over vermoedens van misstanden. Niet alleen in het geval van concrete meldingen maar ook over het integriteitsbeleid in het algemeen.
Meer in het bijzonder vervult de VPI verschillende functies.
De belangrijkste worden hieronder kort genoemd.
- De VPI is aanspreekpunt en draagt zorg voor de eerste opvang van medewerkers die vragen hebben op integriteitsgebied
- De VPI adviseert medewerkers over integriteitskwesties.
- De VPI begeleidt en ondersteunt de melder bij het aankaarten van vermoedens van niet-integer handelen bij het bevoegd gezag.
- Alle vragen en meldingen die bij de VPI binnenkomen, worden op een uniforme wijze geregistreerd. Daarnaast rapporteert de VPI jaarlijks geanonimiseerd aan het bevoegd gezag.
Vertrouwelijk melden bij de VPI
Bij anonimiteit gaat het om de vraag of de ambtenaar zijn/haar melding anoniem kan doen. Zoals eerder gezegd is dat niet mogelijk, ook niet bij de VPI. Bij vertrouwelijkheid gaat het om de vraag of de ambtenaar de VPI in vertrouwen kan nemen en of de VPI het bekend worden van de identiteit van de ambtenaar kan beschermen.
Om de drempel tot melden zo laag mogelijk te houden voorziet de regeling in de mogelijkheid van vertrouwelijk melden bij de VPI. Dit betekent dat de identiteit van de melder alleen bekend wordt bij de VPI. De VPI maakt de identiteit van de melder niet verder bekend zonder diens instemming. Pas als de melder aangeeft aan de VPI dat zijn identiteit bij het bevoegd gezag bekend mag worden, mag de VPI hiertoe overgaan. Bij vertrouwelijk melden blijft de ambtenaar verantwoordelijk voor zijn/haar eigen melding. Dat wil zeggen, de ambtenaar bepaalt na het vertrouwelijk informeren van de VPI zelf of, en zo ja wanneer en op welke wijze, de VPI het bevoegd gezag van de melding in kennis mag stellen.
Dit kan inhouden dat de VPI de melding aan het bevoegd gezag doorgeleidt zonder de identiteit van de ambtenaar bekend te maken. In dat geval mag het bevoegd gezag de VPI niet onder druk zetten om de identiteit van de melder toch bekend te maken.
Het kan ook zo zijn dat de VPI de melding namens de ambtenaar aan het bevoegd gezag doorgeleidt. Dit kan een optie zijn als bij de ambtenaar drempelvrees bestaat om het bevoegd gezag zelf over de vermoede misstand in kennis te stellen.
Het voorgaande neemt niet weg dat uit een oogpunt van transparantie het openlijk melden de voorkeur geniet. Indien de ambtenaar dit niet kan of wil doen is er de mogelijkheid van het vertrouwelijk melden bij de VPI. Zoals eerder opgemerkt is de vertrouwelijkheid niet in alle gevallen te garanderen. Hierbij moet gedacht worden aan de aangifteplicht bij ernstig strafbare feiten. Voorts aan de omstandigheid dat de aard en inhoud van de melding met zich meebrengt dat deze, ondanks het door de VPI niet vermelden van de identiteit van de ambtenaar, toch tot diens persoon is te herleiden. Resumerend heeft de VPI de volgende mogelijkheden om de ambtenaar die schroom heeft om openlijk te melden tegemoet te komen.
De VPI heeft een aantal opties om tegemoet te komen aan de schroom van de melder om zijn anonimiteit te verliezen en tevens vertrouwelijkheid te kunnen bieden:- De VPI stimuleert de ambtenaar een vermoeden van een misstand zelf aan het management te melden
- De VPI kan op namens de ambtenaar de melding aan het management doorspelen. Dit is een optie als sprake is van drempelvrees bij de melder om zelf naar het management te stappen
- De VPI meldt de vermoede misstand op verzoek van de ambtenaar aan het management, maar zonder vermelding van diens naam
- De VPI publiceert de casus van de melder in geanonimiseerde vorm en geabstraheerd in zijn jaarlijkse rapportage.
Voor de vertrouwenspersonen integriteit wordt u verwezen naar het intranet van uw organisatie.
